Nkosi Situlu: “Mijn vader vertelde mij van Johan Cruijff. Ik kan niet geloven dat hij hier was en dat ik tegen hem heb gevoetbald. Hij leerde mij dat ik beter mijn positie moest zien te houden en niet achter de bal moest aanrennen .....en hij praatte heel gewoon, speelde zelf mee, ik zal het nooit vergeten. Nu voetbal ik 3 keer per week en train ik in een team”.
Een beroemde naam over de hele wereld en nu dus ook in Elandsdoorn: Johan Cruijff. De oud-voetballer heeft zijn naam verbonden aan ons sportproject, en was tot grote vreugde van de plaatselijke bevolking in levende lijve aanwezig bij de opening van het sportcomplex in 2005. De maestro voetbalde in Elandsdoorn tegen de lokale jeugd op de sportvelden die zijn aangelegd met geld van het Johan Cruijff Foundation. Het feit dat hij persoonlijk aanwezig was, maakte een onuitwisbare indruk bij iedereen in het township. Het team waarin Johan meespeelde, bestond enkel uit HIV-positieve spelers die allemaal op behandeling zijn, Sheila (zie HAART-project) was teamaanvoerder en gaf Johan het shirt waarin hij speelde. “HIV Positive, We'll still be there in 2010” stond erop gedrukt.
Johan Cruijff: ”Het was een prachtige dag in Elandsdoorn in november. Ik had zoveel lol met die gastjes, wat een techniek met die blote voeten, genoten heb ik. Als je altijd op hobbelvelden traint, dan moet je techniek wel goed worden. De Johan Cruijf Foundation is in Elandsdoorn begonnen met het eerste buitenlandse Cruijff Court.
Daar gaan we mee door. We gaan eerst van A naar B en dan nemen we het hele alfabet...........”
Omdat de Ndlovu-kliniek midden in het township ligt, zien en horen Liesje en Hugo Tempelman ook alle problemen die er spelen. Je hoeft niet zo erg goed te kijken om te zien dat er vooral heel veel jongeren maar wat rondhangen, omdat ze geen werk hebben (85 procent is werkeloos) of simpelweg omdat er voor hen niets te doen is in de buurt. Voetbal is erg populair, en werd overal enthousiast gespeeld op erbarmelijke hobbelvelden. Zo ontstond het idee een sport- en cultuurcomplex te maken, waar allerlei (sport)activiteiten kunnen plaatsvinden en waar mensen elkaar ontmoeten. Met sporten kun je je tijd op een zinvolle manier doorbrengen en je zelfvertrouwen verhogen, is het idee. Misschien kan het complex zelfs een bijdrage leveren aan de gemeenschapszin en het terugdringen van de criminaliteit. En Ndlovu zou Ndlovu niet zijn als tegelijkertijd sommige sportevenementen niet zouden worden gekoppeld aan HIV/AIDS-voorlichting.
En zo is er dan in 2005 het ‘Cruijff-Court' gebouwd: een sport- en cultuurpark met een fitnesscentrum. Voor de inwoners van Elandsdoorn zijn alle faciliteiten gratis, behalve het fitnesscentrum. Daar betaal je een klein bedrag voor het lidmaatschap. Er zijn ook wat kleinere ruimtes gratis beschikbaar voor karate, aerobics, boksen, traditionele en moderne dans en toneel. Op deze manier krijgt het complex de rol van buurtcentrum.
Buiten is er een tennisbaan, een voetbalveld, twee volleybalvelden, een basketbalveld en een netbalveld. Het is er elke dag druk: terwijl er mensen sporten, zitten de kids op de stoep schaak, morabaraba of dobbelspelletjes te spelen. Voor de jeugd is het een ontmoetingspunt en flaneerplekkie geworden.
Elias Mahlangu nam spontaan het woord op het eenjarig bestaan van het sportproject:
“Jullie kennen mij allemaal als een tsotsi die auto's rooft, gewapende overvallen doet en de schrik van de buurt is. Het enige wat ik nooit gedaan heb is een vrouw verkrachten of een mens vermoorden.
Ik ben zo geworden omdat deze maatschappij me niets te bieden had, na school geen baan en niets te eten............
Jullie hebben gezien dat ik sinds een jaar elke dag hier ben, ik heb nu een baan en ik geloof in mezelf. Ik steel niet meer en wandel gewoon, want ik heb geen auto meer. De sport heeft mijn lijf en mijn leven opgebouwd.”
Een speciaal team van sportleraren, organiseert ook activiteiten voor speciale doelgroepen zoals gehandicapten. Elke woensdagmiddag haalt het ‘Cruijff-Bakkie' 10-15 gehandicapten mensen thuis op om te gaan sporten. Hun enthousiasme is groot, want ze komen onder de mensen, ervaren minder pijn en gaan er lichamelijk goed op voorruit.
Daarnaast verwelkomen we elke dag 200 tot 300 jongeren op het sportcomplex die vermaakt en onderwezen worden door ons ‘Ndlovu AIDS Awareness Programme', onze AIDS-voorlichting. Het is een soort vormingstoneel gespeeld door HIV-positieve leeftijdsgenoten, dat erg aanslaat bij tieners. Ze mogen allemaal deelnemen. Dikwijls zien we jongeren die ‘zichzelf' spelen en die we daarna uitgebreid spreken en onze hulp aanbieden. Er worden op een leuke en indringende manier onderwerpen aangesneden, waarop in Zuid-Afrika nog veel taboes rusten. Seks, seksueel misbruik, HIV/AIDS (het wordt nog veel verzwegen), en de positie van meisjes. Op deze manier worden onze sportfaciliteiten ingezet om een heel nieuwe generatie bewust te maken van de reële risico's die ze lopen al ze met seks beginnen en de keuzes die ze daarbij kunnen maken om hun gezondheid niet in gevaar te brengen.